Rak wątroby

Co to jest rak wątroby?

Rak wątroby to złośliwy nowotwór rozwijający się w miąższu wątroby, który może występować jako pierwotny nowotwór wątroby lub jako przerzut nowotworów z innych narządów.

Rodzaje pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby:

  • Rak wątrobowokomórkowy (HCC – hepatocellular carcinoma) jest najczęstszym typem pierwotnego nowotworuośliwego wątroby, stanowiącym ponad 80% przypadków. Zwykle rozwija się na podłożu przewlekłej choroby wątroby, zwłaszcza marskości, i charakteryzuje się agresywnym wzrostem oraz tendencją do wczesnych przerzutów naczyniowych.
  • Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma – CCA) to nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych, stanowiący około 10-15% pierwotnych nowotworów wątroby. Może rozwijać się zarówno w wewnątrzwątrobowych, jak i zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Ze względu na skąpoobjawowy przebieg często jest diagnozowany w zaawansowanym stadium, co utrudnia skuteczne leczenie.
  • Angiosarcoma i naczyniakomięsak wątroby należą do rzadkich, ale wysoko agresywnych nowotworów pochodzenia naczyniowego. Ich rozwój może być związany z ekspozycją na toksyczne substancje, takie jak arsen czy chlorek winylu. Nowotwory te cechują się szybkim wzrostem, wczesnym rozsiewem oraz ograniczonymi możliwościami terapeutycznymi.
  • Hepatoblastoma to rzadki nowotwór pierwotny wątroby, który występuje głównie u dzieci. Wywodzi się z komórek progenitorowych hepatocytów i zazwyczaj jest diagnozowany w pierwszych latach życia. Wczesne wykrycie oraz leczenie chirurgiczne w połączeniu z chemioterapią mogą znacząco poprawić rokowania Pacjentów.

Objawy raka wątroby

Rak wątroby w początkowych stadiach często nie daje wyraźnych objawów. Gdy nowotwór osiągnie większe rozmiary lub rozprzestrzeni się, mogą pojawić się następujące symptomy:

  • Ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
  • Powiększenie wątroby (hepatomegalia)
  • Żółtaczka
  • Utrata apetytu i wagi
  • Nudności i wymioty
  • Zmęczenie i osłabienie

Masz objawy raka wątroby lub dostrzegasz je u bliskiej osoby?

Nie czekaj – umów się do odpowiedniego lekarza. Wczesna diagnoza raka wątroby daje największe szanse na skuteczne leczenie.

Przyczyny i czynniki ryzyka zachorowania na raka wątroby

Chociaż dokładne przyczyny raka wątroby nie są w pełni poznane, zidentyfikowano kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko jego rozwoju:

  • Przewlekłe zakażenia wirusowe (HBV i HCV)

Infekcja wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) oraz wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) stanowi najistotniejszy czynnik ryzyka rozwoju raka wątrobowokomórkowego (HCC). Przewlekłe zakażenie tymi wirusami prowadzi do długotrwałego stanu zapalnego, włóknienia oraz marskości wątroby, które są głównymi etapami w patogenezie HCC. Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy pacjentów z nieleczoną infekcją wirusową oraz osób z obniżoną odpornością.

  • Marskość wątroby

Marskość wątroby, niezależnie od jej etiologii, jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju HCC. Dochodzi do niej w wyniku przewlekłego uszkodzenia miąższu wątroby, które prowadzi do bliznowacenia, upośledzonej regeneracji komórek wątrobowych i zwiększonego ryzyka mutacji nowotworowych. Marskość może być wynikiem przewlekłego zapalenia wątroby, nadmiernego spożycia alkoholu, niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH) oraz wrodzonych chorób metabolicznych.

  • Choroby metaboliczne i stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD/NASH)

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) oraz jej zaawansowana postać – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH) – stanowią coraz częstsze przyczyny raka wątrobowokomórkowego. Pacjenci z otyłością, cukrzycą typu 2 oraz zespołem metabolicznym są szczególnie narażeni na rozwój włóknienia i marskości wątroby, co sprzyja procesom nowotworowym.

  • Narażenie na aflatoksyny

Aflatoksyny są toksycznymi metabolitami wytwarzanymi przez pleśnie Aspergillus, które mogą zanieczyszczać żywność, w szczególności zboża, orzechy oraz rośliny strączkowe. Przewlekła ekspozycja na aflatoksyny jest silnie związana z mutacjami w genie TP53 i zwiększa ryzyko rozwoju raka wątroby, zwłaszcza w populacjach zamieszkujących obszary o wysokim spożyciu skażonej żywności.

  • Nadużywanie alkoholu

Przewlekłe spożycie alkoholu jest istotnym czynnikiem ryzyka marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego. Alkohol działa hepatotoksycznie, indukując przewlekły stan zapalny, stres oksydacyjny i uszkodzenie DNA hepatocytów, co zwiększa ryzyko transformacji nowotworowej.

  • Czynniki genetyczne i wrodzone choroby metaboliczne

Niektóre dziedziczne choroby metaboliczne, takie jak hemochromatoza (nadmierne odkładanie żelaza w tkankach), choroba Wilsona (zaburzenia metabolizmu miedzi) oraz niedobór α1-antytrypsyny, mogą prowadzić do przewlekłego uszkodzenia miąższu wątroby i zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu.

  • Palenie tytoniu

Palenie tytoniu jest czynnikiem ryzyka wielu nowotworów, w tym HCC. Substancje zawarte w dymie tytoniowym mogą uszkadzać DNA komórek wątrobowych oraz nasilać procesy zapalne i włóknienie wątroby, co sprzyja kancerogenezie.

  • Styl życia i dieta

Otyłość, dieta bogata w tłuszcze nasycone i uboga w błonnik oraz brak aktywności fizycznej mogą przyczyniać się do rozwoju stłuszczeniowej choroby wątroby, cukrzycy typu 2 i insulinooporności, które są związane z większym ryzykiem nowotworzenia wątrobowego. Zdrowa dieta, aktywność fizyczna oraz unikanie czynników ryzyka mogą odgrywać istotną rolę w profilaktyce raka wątroby.

Diagnostyka / Badania przesiewowe raka wątroby

Wczesne wykrycie raka wątroby wymaga zastosowania zaawansowanych metod diagnostycznych, które umożliwiają identyfikację zmian nowotworowych na różnych etapach choroby. 

  • Ultrasonografia (USG)

USG to podstawowe badanie obrazowe, które pozwala na nieinwazyjną ocenę wątroby. Dzięki tej metodzie możliwe jest wczesne wykrycie zmian, takich jak guzy, zmiany ogniskowe czy zaburzenia strukturalne. 

  • Oznaczenie poziomu alfa-fetoproteiny (AFP) w krwi 

Jest ważnym narzędziem w wykrywaniu raka wątroby. Podwyższony poziom AFP może wskazywać na obecność nowotworu, choć marker ten nie jest specyficzny wyłącznie dla raka wątroby. Regularne oznaczenia AFP wspierają także monitorowanie skuteczności terapii.

  • Onkopakiet

Onkopakiet to kompleksowy zestaw badań laboratoryjnych, który pozwala na ocenę poziomu kluczowych mikroelementów, takich jak cynk, selen, magnez czy miedź. Substancje te odgrywają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego i procesach naprawczych organizmu, szczególnie w przypadku nowotworów wątroby. Niedobory mikroelementów mogą osłabiać mechanizmy obronne organizmu oraz zmniejszać skuteczność stosowanych terapii. Systematyczne monitorowanie tych parametrów pozwala na wczesne wykrywanie zaburzeń i umożliwia precyzyjne dostosowanie leczenia wspomagającego, co korzystnie wpływa na regenerację wątroby i efektywność terapii przeciwnowotworowych.

  • TruCheck

TruCheck to przełomowa, nieinwazyjna metoda diagnostyczna, umożliwiająca wykrywanie markerów nowotworowych, takich jak krążące komórki rakowe (CTC) i DNA nowotworowe (ctDNA). W diagnostyce raka wątroby badanie to odgrywa kluczową rolę, pozwalając na monitorowanie zmian nowotworowych w czasie rzeczywistym oraz ocenę odpowiedzi na zastosowaną terapię. Analiza próbki krwi Pacjenta umożliwia szybkie zidentyfikowanie mutacji charakterystycznych dla raka wątroby, wspierając zarówno wczesne wykrywanie choroby, jak i jej dalsze monitorowanie. TRUCHECK jest metodą całkowicie bezpieczną, bezbolesną i niezwykle precyzyjną, co podnosi komfort diagnostyczny i poprawia jakość prowadzonego leczenia.

  • Elastografia wątroby

Ta metoda ocenia elastyczność tkanek wątroby, co może wskazywać na obecność włóknienia lub zmian nowotworowych. Jest to badanie nieinwazyjne i pomocne w różnicowaniu przyczyn uszkodzenia wątroby.

  • Biopsja wątroby

Biopsja polega na pobraniu fragmentu tkanki wątroby do badania histopatologicznego. Jest to metoda, która pozwala na potwierdzenie diagnozy raka wątroby oraz określenie jego typu histologicznego. Biopsja jest wykonywana pod kontrolą USG lub TK, aby zapewnić precyzję i bezpieczeństwo.

Monitorowanie raka wątroby

  • Tomografia komputerowa (TK)

TK pozwala na dokładną ocenę struktury wątroby oraz jej otoczenia. Dzięki wysokiej rozdzielczości możliwe jest wykrycie nawet drobnych zmian nowotworowych, a także o ich rozległości i ewentualnych przerzutów do innych narządów.

  • Rezonans magnetyczny (MRI)

MRI to zaawansowana metoda obrazowa, szczególnie przydatna w ocenie charakteru zmian ogniskowych w wątrobie. Technika ta pozwala na różnicowanie zmian łagodnych iośliwych oraz na ocenę naczyń krwionośnych, co jest istotne w planowaniu leczenia.

  • Pozytonowa tomografia emisyjna (PET-TK)

PET-TK jest zaawansowaną metodą diagnostyczną, która pozwala na wykrywanie aktywności metabolicznej komórek nowotworowych. Badanie to jest szczególnie przydatne w ocenie rozprzestrzeniania się nowotworu oraz w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie.

  • MainTrack

MainTrack to innowacyjne narzędzie do monitorowania nowotworów wątroby poprzez analizę krążących komórek nowotworowych (CTC) w krwiobiegu Pacjenta. Dzięki ocenie ilościowej i jakościowej tych komórek, możliwe jest śledzenie postępu choroby oraz o skuteczności leczenia. Technologia ta pozwala na bieżące modyfikowanie strategii terapeutycznej, co ma szczególne znaczenie w przypadku dynamicznego charakteru raka wątroby. Precyzyjne monitorowanie dostarcza cennych informacji, wspierając lekarzy w podejmowaniu decyzji klinicznych i zwiększając szanse na skuteczne zarządzanie chorobą.

  • CancerTrack

CancerTrack to zaawansowana platforma diagnostyczna, która umożliwia monitorowanie biomarkerów nowotworowych w nowotworach wątroby. Technologia ta koncentruje się na molekularnym profilu raka, pozwalając na wykrycie drobnych zmian w charakterystyce choroby. CancerTrack wspiera lekarzy w precyzyjnym dostosowywaniu terapii do zmieniającego się stanu zdrowia Pacjenta, co przekłada się na lepsze efekty leczenia. Możliwość dynamicznego reagowania na postęp choroby oraz personalizacja podejścia terapeutycznego stanowią istotny krok w kierunku poprawy wyników leczenia raka wątroby.

Leczenie raka wątroby

Leczenie raka wątroby jest uzależnione od wielu czynników, w tym stadium zaawansowania choroby, ogólnego stanu zdrowia Pacjenta oraz lokalizacji i rozmiaru guza. Dostępne metody terapeutyczne obejmują zarówno interwencje chirurgiczne, jak i nowoczesne podejścia farmakologiczne oraz minimalnie inwazyjne procedury:

  • Chirurgia 

 W przypadku wczesnego stadium raka możliwa jest resekcja, czyli chirurgiczne usunięcie guza lub zajętej części wątroby. U Pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak marskość wątroby, przeszczep wątroby może być rozważany jako opcja leczenia radykalnego.

  • Radioterapia 

Choć stosowana rzadziej, radioterapia może być pomocna w leczeniu miejscowych guzów wątroby, zwłaszcza w sytuacjach, gdy operacja jest niewskazana lub niemożliwa.

  • Chemioterapia systemowa 

Leki przeciwnowotworowe stosowane w tej terapii działają na cały organizm, pomagając ograniczyć wzrost i rozprzestrzenianie się nowotworu. Jednak skuteczność chemioterapii w raku wątroby jest ograniczona, dlatego coraz częściej zastępuje się ją nowocześniejszymi metodami.

  • Terapia embolizacyjna

Zabieg ten polega na zablokowaniu naczyń krwionośnych zaopatrujących guz w wątrobie za pomocą substancji embolizujących. Ograniczenie dopływu krwi prowadzi do obumierania nowotworu, jednocześnie minimalizując wpływ na zdrową tkankę wątroby. Terapia embolizacyjna, w tym chemoembolizacja czy radioembolizacja, znajduje zastosowanie szczególnie w przypadku Pacjentów z zaawansowanym rakiem wątroby.

  • Terapia celowana 

Nowoczesne leki, takie jak sorafenib i lenvatinib, działają na określone mechanizmy molekularne odpowiedzialne za wzrost komórek nowotworowych w wątrobie. Terapie te pozwalają na spowolnienie postępu choroby i poprawę jakości życia Pacjenta. W trakcie terapii celowanej szczególnie istotne jest monitorowanie odpowiedzi organizmu na leczenie za pomocą technologii Maintrack. Dzięki analizie krążących komórek nowotworowych (CTC) w krwi Pacjenta, możliwa jest o skuteczności stosowanego leczenia w czasie rzeczywistym oraz szybkie wprowadzanie ewentualnych korekt w terapii, co zwiększa jej efektywność.

  • Terapia komplementarna

Terapia komplementarna Pacjenta z nowotworem polega na połączeniu w terapii onkologicznej tradycyjnych metod leczenia tj. chemioterapia, radioterapia, immunoterapia ze środkami pochodzenia naturalnego mającymi działanie chemoprewencyjne, protekcyjne i odbudowujące układ immunologiczny oraz regeneracyjne. 

Terapie komplementarne odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu skuteczności terapii onkologicznych oraz w łagodzeniu skutków ubocznych leczenia onkologicznego, znacząco poprawiając jakość życia Pacjentów w trakcie i po zakończeniu terapii onkologicznej. Dzięki ich zastosowaniu możliwe jest kompleksowe podejście do zdrowia, które koncentruje się nie tylko na eliminacji choroby, ale również na przywróceniu równowagi całego organizmu.




UWAGA

Niniejszy serwis internetowy vitalea.pl ma charakter informacyjny i edukacyjny. Treści publikowane w serwisie (w tym opisy usług, terapii, zabiegów, badań, wskazań i przeciwwskazań, materiały poradnikowe, artykuły, wpisy blogowe, materiały graficzne i wideo i inne) nie stanowią i nie mogą być traktowane jako: porada medyczna, konsultacja lekarska, diagnoza, plan leczenia/terapii, recepta ani zalecenie w rozumieniu świadczeń zdrowotnych.
Serwis nie służy do samodiagnozy ani do podejmowania decyzji terapeutycznych bez udziału uprawnionego specjalisty. Informacje prezentowane w serwisie mają charakter ogólny i mogą nie uwzględniać Twojego stanu zdrowia, chorób współistniejących, wyników badań, alergii, przyjmowanych leków, wieku, ciąży, karmienia piersią ani innych indywidualnych czynników ryzyka. Z tego względu żadna treść z serwisu nie zastępuje bezpośredniej konsultacji z lekarzem lub innym wykwalifikowanym personelem medycznym, badania fizykalnego, właściwej diagnostyki oraz indywidualnie dobranego postępowania. Przed zastosowaniem jakichkolwiek informacji zamieszczonych w serwisie — w szczególności dotyczących leków (w tym dawkowania i interakcji), suplementów diety, ziół i preparatów naturalnych, diet i protokołów żywieniowych, ćwiczeń i rehabilitacji, procedur i terapii (w tym terapii wspomagających), przerwania lub modyfikacji dotychczasowego leczenia — skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą. Nie rozpoczynaj, nie zmieniaj ani nie przerywaj leczenia na podstawie informacji znalezionych w serwisie. Wszelkie wskazania, efekty, opisy działania, przykłady zastosowań lub informacje o możliwych rezultatach terapii i zabiegów przedstawiane w serwisie mają charakter orientacyjny. Rezultaty mogą różnić się w zależności od osoby, a żaden opis nie stanowi gwarancji skuteczności, poprawy stanu zdrowia ani osiągnięcia określonego efektu. Informacje o potencjalnych korzyściach zawsze należy rozpatrywać łącznie z możliwymi ograniczeniami, przeciwwskazaniami oraz ryzykiem działań niepożądanych.
Dokładamy starań, aby treści były aktualne i rzetelne, jednak serwis może zawierać nieścisłości, uproszczenia lub treści, które z czasem ulegają dezaktualizacji. Wydawca i autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za skutki wykorzystania informacji z serwisu, w tym za szkody pośrednie lub bezpośrednie, wynikające z działań podjętych lub zaniechanych na podstawie materiałów publikowanych w serwisie. Korzystasz z serwisu na własną odpowiedzialność. W razie objawów alarmowych lub nagłych – natychmiast skontaktuj się z odpowiednimi służbami: 112 / 999.