Rak prostaty

Rak prostaty w początkowych stadiach często nie powoduje wyraźnych objawów. Kiedy nowotwór zaczyna się rozwijać i naciskać na sąsiadujące tkanki, mogą pojawić się następujące symptomy:

• Trudności w oddawaniu moczu 
• Ból lub pieczenie podczas oddawania moczu
• Krew w moczu lub nasieniu
• Ból w dolnej części pleców, biodrach lub udach
• Zaburzenia erekcji 

W przypadku zaawansowanego raka mogą wystąpić dodatkowe objawy, takie jak utrata wagi, zmęczenie i osłabienie. 

Z tych powodów ważne są regularne badania profilaktyczne urologiczne, zwłaszcza u mężczyzn po 50. roku życia.

Nie czekaj – umów się do odpowiedniego lekarza. Wczesna diagnoza raka prostaty daje największe szanse na skuteczne leczenie.

Dokładne przyczyny raka prostaty nie są w pełni znane, ale badania wykazują, że na jego rozwój wpływa wiele czynników genetycznych i środowiskowych:

• Historia rodzinna i genetyka

Mężczyźni, którzy mają bliskich krewnych (ojca, brata) z rakiem prostaty, są bardziej narażeni na zachorowanie. Mutacje w genach, takich jak BRCA1, BRCA2, mogą również zwiększać ryzyko tego nowotworu.

• Hormony

Nadmiar testosteronu (głównego męskiego hormonu płciowego) oraz innych androgenów mogą stymulować wzrost komórek prostaty, co sprzyja rozwojowi raka.

• Nieprawidłowa dieta

Dieta  bogata w węglowodany proste, tłuszcze nasycone i przetworzoną żywność, może zwiększać ryzyko rozwoju raka prostaty, ponieważ sprzyja stanom zapalnym oraz zaburzeniom metabolicznym. Dieta uboga w białka wysokiej jakości, witaminy i minerały osłabia układ odpornościowy i prowadzi do zachwiania równowagi hormonalnej, co może sprzyjać rozwojowi komórek rakowych w prostacie.

• Otyłość

Otyłość zwiększa ryzyko rozwoju raka prostaty, zwłaszcza jego bardziej agresywnych postaci. Nadmierna masa ciała może wpływać na zaburzenia hormonalne i procesy zapalne sprzyjające progresji nowotworu, a także utrudniać wczesne wykrycie choroby.

• Przewlekłe stany zapalne

Długotrwałe zapalenia prostaty (przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego) mogą prowadzić do uszkodzenia komórek i zwiększonego ryzyka mutacji genetycznych, co sprzyja rozwojowi raka.

• Infekcje i patogeny

Niektóre infekcje bakteryjne, wirusowe, a także przewlekłe stany zapalne w obrębie prostaty mogą sprzyjać rozwojowi nowotworów. Zakażenia bakteriami takimi jak Chlamydia trachomatis mogą zwiększać ryzyko raka prostaty.

• Zakażenia wirusowe

Zakażenie wirusami, takimi jak wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) i wirus cytomegalii (CMV), może prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych, które zwiększają ryzyko raka prostaty.

• Metale ciężkie i toksyny

Narażenie na toksyczne substancje chemiczne, w tym metale ciężkie (np. kadm, ołów), może prowadzić do uszkodzeń DNA w komórkach prostaty, co sprzyja rozwojowi nowotworów.

• Zakwaszenie i niedotlenienie organizmu

Długotrwałe zakwaszenie organizmu i problemy z dotlenieniem tkanek mogą prowadzić do zaburzeń w metabolizmie komórkowym, sprzyjając mutacjom i rozwojowi nowotworów, w tym raka prostaty.

• Przewlekły stres

Długotrwały stres prowadzi do wydzielania hormonów stresowych (np. kortyzolu), które mogą zaburzać funkcje układu odpornościowego i sprzyjać rozwojowi raka prostaty.

Diagnostyka raka prostaty opiera się na kilku kluczowych badaniach, które pozwalają na wykrycie nowotworu w różnych stadiach jego rozwoju oraz na precyzyjną ocenę ryzyka u Pacjentów z objawami sugerującymi problemy z prostatą. 

• Testy molekularne i genetyczne analiza markerów genetycznych 

Nowoczesne metody diagnostyczne obejmują także badania molekularne, takie jak analiza mutacji genów (np. BRCA1, BRCA2) czy badań genotypowych, które mogą wskazać na większe ryzyko rozwoju raka prostaty. Wykorzystanie testów genetycznych w diagnostyce raka prostaty staje się coraz bardziej popularne, szczególnie u Pacjentów z historią rodzinną chorób nowotworowych.

• Testy molekularne i marker PSA (w tym „free PSA”) 

Nowoczesne podejście diagnostyczne obejmuje także oznaczanie poziomu tzw. wolnego PSA (free PSA), który może być pomocny w określeniu, czy podwyższony poziom PSA wynika z raka, czy z innych schorzeń, takich jak przerost prostaty. Badania te pozwalają na bardziej precyzyjne rozróżnienie pomiędzy nowotworamiośliwymi a innymi schorzeniami prostaty.

• Onkopakiet

Onkopakiet to zestaw specjalistycznych badań laboratoryjnych, które obejmują ocenę poziomu mikroelementów, takich jak cynk, selen, magnez czy miedź. Te substancje mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu oraz wsparcia jego mechanizmów obronnych. Niedobory mikroelementów mogą negatywnie wpływać na przebieg raka prostaty oraz ograniczać skuteczność terapii. Regularne monitorowanie poziomów tych substancji pozwala na wczesne wykrycie deficytów i dostosowanie leczenia, co wspomaga regenerację organizmu oraz poprawia efektywność leczenia i terapii wspomagających.

• TruCheck

Płynna biopsja to nowoczesna, nieinwazyjna metoda diagnostyczna, umożliwiająca wykrywanie markerów nowotworowych, takich jak krążące komórki nowotworowe (CTC) i DNA nowotworowe (ctDNA). Badanie TruCheck jest szczególnie wartościowe w diagnostyce raka prostaty, ponieważ pozwala na monitorowanie zmian nowotworowych w czasie rzeczywistym i ocenę odpowiedzi organizmu na terapię. Analiza próbki krwi Pacjenta dostarcza cennych informacji o obecności mutacji nowotworowych, co wspiera wczesne wykrywanie choroby oraz monitorowanie jej przebiegu. Metoda ta jest bezpieczna, bezbolesna i bardzo precyzyjna, co zwiększa komfort Pacjenta i efektywność leczenia.

• Badanie per rectum (DRE) 

Podstawowe badanie urologiczne, polegające na palpacyjnym ocenieniu prostaty przez odbytnicę. Pozwala na wstępne wykrycie zmian takich jak guzy czy stwardnienia, ale nie jest wystarczająco czułe w wykrywaniu wczesnych stadiów raka.

• Rezonans magnetyczny (MRI) prostaty 

Nowoczesne badanie, które umożliwia dokładną ocenę struktury prostaty oraz wykrycie zmian nowotworowych. Dzięki wysokiej rozdzielczości obrazów MRI pozwala na precyzyjne zlokalizowanie guzów, co ułatwia biopsję ukierunkowaną obrazowo (fuzję MRI z USG). MRI prostaty szczególnie wskazane jest w przypadku trudnych diagnoz lub weryfikacji podejrzeń nowotworu.

• Biopsja ukierunkowana obrazowo (fuzja MRI i USG) 

Ta technologia łączy obrazy z rezonansu magnetycznego (MRI) z obrazami ultrasonograficznymi (USG), co umożliwia dokładniejsze pobranie próbek tkanek z miejsc podejrzanych o nowotwór. Dzięki tej metodzie biopsja jest bardziej precyzyjna, co zwiększa szanse na prawidłowe rozpoznanie, szczególnie w przypadku nowotworów znajdujących się w trudno dostępnych obszarach prostaty.

• Ultrasonografia (USG) przezodbytnicza (TRUS) 

Jest to standardowa metoda wizualizacji prostaty, wykorzystywana przede wszystkim do monitorowania gruczołu i prowadzenia biopsji. USG może wykryć nieprawidłowości w strukturze prostaty, choć jego czułość w wykrywaniu raka jest mniejsza w porównaniu z MRI.

• Biopsja prostaty 

 W przypadku nieprawidłowego wyniku PSA lub badania DRE, wykonuje się biopsję prostaty. Biopsja pozwala na potwierdzenie obecności komórek rakowych oraz ocenę ich agresywności (na przykład za pomocą systemu Gleasona). Jest to kluczowe badanie do potwierdzenia rozpoznania.

• PET/CT (pozytonowa tomografia emisyjna) 

To zaawansowana metoda obrazowania, która może być używana w zaawansowanych stadiach raka prostaty do oceny przerzutów. PET/CT umożliwia wykrycie ognisk nowotworowych w innych częściach ciała, co pozwala na ocenę stopnia zaawansowania choroby.

• MainTrack

MainTrack to nowoczesna technologia umożliwiająca monitorowanie nowotworów prostaty poprzez analizę krążących komórek rakowych (CTC) we krwi Pacjenta. Dzięki identyfikacji oraz ilościowej ocenie tych komórek, badanie dostarcza istotnych informacji o postępie choroby oraz odpowiedzi organizmu na leczenie. MainTrack umożliwia dynamiczne dostosowanie terapii w czasie rzeczywistym, co jest szczególnie ważne w przypadku raka prostaty, który wymaga precyzyjnego monitorowania, aby skutecznie zarządzać rozwojem choroby.

• CancerTrack
  

CancerTrack to zaawansowane narzędzie diagnostyczne, które pozwala na śledzenie biomarkerów nowotworowych w czasie rzeczywistym. Skupiając się na molekularnym profilu raka prostaty, umożliwia wykrycie subtelnych zmian w charakterystyce nowotworu. Dzięki tej technologii leczenie może być dostosowane w zależności od wyników, co znacząco poprawia skuteczność terapii oraz wyniki leczenia Pacjentów z rakiem prostaty.

Leczenie raka prostaty zależy od wielu czynników, w tym stadium choroby, wieku Pacjenta, ogólnego stanu zdrowia, a także agresywności nowotworu. Nowoczesne podejście terapeutyczne łączy różne metody leczenia, które mogą obejmować:

• Chirurgia (prostatektomia radykalna)
  

Jest to standardowa metoda leczenia w przypadku raka prostaty ograniczonego do gruczołu. Polega na całkowitym usunięciu prostaty oraz sąsiadujących węzłów chłonnych. Prostatektomia radykalna może być wykonywana tradycyjnie lub przy użyciu technik robotycznych, co poprawia precyzję i zmniejsza ryzyko powikłań. Ta metoda jest skuteczna u Pacjentów z ograniczonym nowotworem.

• Radioterapia (napromienianie)
  

Radioterapia jest często stosowana jako alternatywa dla chirurgii lub jako uzupełnienie leczenia po operacji. Może być stosowana w formie zewnętrznego napromieniania lub w postaci brachyterapii (implantacja źródeł promieniowania bezpośrednio w prostacie). Celem radioterapii jest zniszczenie komórek rakowych, a także zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby. Zastosowanie nowoczesnych technik, takich jak stereotaktyczna radioterapia, pozwala na bardzo precyzyjne napromienianie nowotworu.

• Hormonalna terapia (terapia hormonalna, androgen deprivation therapy – ADT)
  

Terapia hormonalna ma na celu zmniejszenie poziomu męskich hormonów płciowych (androgenów), które wspierają wzrost raka prostaty. Używa się leków blokujących produkcję testosteronu lub hamujących jego działanie, co może prowadzić do zahamowania wzrostu komórek nowotworowych. Jest to skuteczne w leczeniu zaawansowanego raka prostaty, który rozprzestrzenił się poza prostatę.

• Chemioterapia
  

Chemioterapia stosowana jest głównie w przypadku raka prostaty opornego na hormonoterapię, czyli w przypadku, gdy nowotwór przestaje reagować na leczenie hormonalne. Leki cytotoksyczne, takie jak docetaksel, mogą pomóc w zwalczaniu komórek rakowych, hamując ich podział i wzrost. Chemioterapia może również zostać zastosowana w przypadku przerzutów raka prostaty.

• Terapia hormonalna 

Celem terapii hormonalnej jest obniżenie poziomu hormonów męskich (androgenów), które mogą stymulować wzrost raka prostaty. Terapia ta jest stosowana głównie w zaawansowanych stadiach choroby lub w połączeniu z radioterapią.

• Immunoterapia
  

Immunoterapia, polegająca na wspomaganiu układu odpornościowego w walce z komórkami nowotworowymi, zyskuje na znaczeniu w leczeniu raka prostaty. Leki takie jak inhibitory kontrolnych punktów immunologicznych (np. pembrolizumab) mogą być stosowane w przypadku raka prostaty o wysokim poziomie mutacji genowych. Immunoterapia może wzmocnić zdolność układu odpornościowego do rozpoznawania i eliminowania komórek nowotworowych.

• Terapie celowane
  

Terapie celowane to nowoczesne metody leczenia, które skupiają się na specyficznych zmianach molekularnych w komórkach nowotworowych. Inhibitory kinaz białkowych są przykładem terapii celowanych stosowanych w leczeniu raka prostaty. Terapie te działają poprzez blokowanie szlaków sygnałowych, które umożliwiają komórkom nowotworowym wzrost i rozprzestrzenianie się.

Badanie MainTrack dodatkowo zwiększa efektywność terapii celowanych. Dzięki analizie krążących komórek rakowych (CTC) we krwi Pacjenta, możliwe jest monitorowanie postępu choroby oraz odpowiedzi organizmu na leczenie w czasie rzeczywistym. MainTrack dostarcza precyzyjnych danych, które umożliwiają dynamiczne dostosowanie terapii do aktualnego stanu Pacjenta. Takie podejście pozwala na zwiększenie skuteczności leczenia, minimalizowanie ryzyka działań niepożądanych oraz lepsze kontrolowanie przebiegu terapii celowanych w raku prostaty.