Borelioza

Czym jest borelioza?

Borelioza, określana także jako choroba z Lyme, to zakażenie bakteryjne wywoływane przez krętki z rodzaju Borrelia, w szczególności Borrelia burgdorferi sensu lato. Jest to choroba odzwierzęca, której głównym wektorem są kleszcze z rodzaju Ixodes oraz pchły, wszy, komary, pająki, pluskwy. Zakażenie następuje najczęściej w wyniku ukąszenia przez zakażonego kleszcza, który wprowadza krętki do organizmu człowieka wraz ze swoją śliną lub wymiocinami.

Krętki Borrelia posiadają unikalne właściwości adaptacyjne, umożliwiające przetrwanie w organizmie gospodarza oraz skuteczne unikanie reakcji układu immunologicznego. Dzięki zdolności do przemieszczania się w tkankach, bakterie mogą kolonizować różne narządy i układy, co czyni boreliozę chorobą wielonarządową.

Występowanie boreliozy jest ściśle związane z ekosystemami, w których bytują kleszcze. Obszary o wysokiej wilgotności, takie jak lasy liściaste, mieszane i zarośla, stanowią naturalne siedliska tych pasożytów. W Europie, w tym także w Polsce, borelioza jest najczęściej zgłaszaną chorobą odkleszczową.

Więcej o diagnostyce boreliozy: Borelioza – dlaczego tak trudno ją zdiagnozować?

Objawy boreliozy

Borelioza, jako choroba wielonarządowa, charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które mogą występować w różnych stadiach zakażenia, od wczesnej infekcji zlokalizowanej do późnego stadium przewlekłego.

Objawy wczesnej fazy zlokalizowanej:

Rumień wędrujący (erythema migrans) 

  • Charakterystyczna, powiększająca się zmiana skórna, często o centralnym przejaśnieniu, ale czasem nietypowa w wyglądzie lub lokalizacji.Warto podkreślić, że u około 30% pacjentów zakażonych boreliozą rumień wędrujący w ogóle się nie pojawia, co może utrudniać wczesne rozpoznanie choroby.

Objawy ogólnoustrojowe

  •  Zmęczenie, gorączka, dreszcze, bóle głowy, bóle stawów i mięśni, przypominające infekcje wirusowe.

Objawy wczesnej fazy rozsianej:

Neuroborelioza

  • Limfocytowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z objawami takimi jak bóle głowy, sztywność karku, nudności.
  • Porażenie nerwu twarzowego (często jednostronne).
  • Zapalenie korzeni nerwowych (radiculitis), objawiające się silnym, promieniującym bólem kończyn lub tułowia.

Objawy kardiologiczne

  • Boreliozowe zapalenie mięśnia sercowego, prowadzące do zaburzeń rytmu serca (np. blok przedsionkowo-komorowy).

Objawy dermatologiczne

  • Liczne rumienie wtórne na skórze, sugerujące rozsiew bakterii drogą krwi.

Objawy fazy przewlekłej (późnej):

Zmiany stawowe

  • Nawracające lub przewlekłe, wędrujące zapalenie stawów, najczęściej kolanowych, z obrzękiem i bólem.

Zmiany neurologiczne

  • Przewlekła neuroborelioza z objawami, takimi jak polineuropatia obwodowa, przewlekłe bóle, zaburzenia poznawcze (tzw. „brain fog”), depresja lub stany lękowe.

Zmiany dermatologiczne

  • Przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn (acrodermatitis chronica atrophicans), objawiające się ścieńczeniem i przebarwieniami skóry.

Objawy niespecyficzne:

  • Zaburzenia snu, zmęczenie, problemy z koncentracją, drażliwość
  • Nietypowe dolegliwości bólowe o charakterze wędrującym
  • Objawy psychiatryczne, takie jak depresja, wahania nastroju, pobudzenie, lęk, a nawet objawy przypominające chorobę dwubiegunową
  • Nietolerancja wysiłku, zawroty głowy i zaburzenia funkcji autonomicznego układu nerwowego
  • Dezorientacja, zapominanie, ograniczona pamięć krótkotrwała, zagubienie i problemy z myśleniem, trudności w mówieniu i pisaniu, czytaniu
  • Nietolerancja alkoholu
  • Rzadko, zaburzenia widzenia, szumy uszne, bóle w klatce piersiowej bez wyraźnej przyczyny

Wielowymiarowość symptomów boreliozy podkreśla konieczność szczegółowego wywiadu medycznego i diagnostyki laboratoryjnej. Powyższe objawy wymagają różnicowania z innymi schorzeniami zakaźnymi, autoimmunologicznymi i neurologicznymi.

Konsultacja lekarska

Leczenie boreliozy opiera się na holistycznym podejściu, które uwzględnia całościowy stan zdrowia Pacjenta. Cały proces leczenia zaczyna się od szczegółowej konsultacji z lekarzem, który analizuje nie tylko objawy fizyczne, ale także stan psychiczny i emocjonalny Pacjenta. Dzięki temu lekarz może zidentyfikować nawet te nieoczywiste objawy boreliozy, które często są pomijane w wywiadzie lekarskim. 

Podczas wizyty lekarz dokładnie zapoznaje się z historią zdrowia Pacjenta, przeprowadza szczegółowy wywiad oraz dokonuje analizy wyników badań diagnostycznych. Na tej podstawie opracowuje indywidualny plan leczenia, który obejmuje zarówno metody tradycyjne, jak i nowoczesne terapie wspomagające regenerację organizmu na poziomie komórkowym. Celem leczenia jest nie tylko zwalczanie infekcji, ale również odbudowa naturalnych mechanizmów obronnych organizmu, poprawa odporności oraz łagodzenie skutków ubocznych choroby.

Diagnostyka boreliozy

 

  • Badania laboratoryjne 

W diagnostyce boreliozy kluczowe jest przeprowadzenie odpowiednich badań laboratoryjnych, które pozwalają na dokładne określenie obecności bakterii Borrelia w organizmie oraz ocenę zaawansowania infekcji. W V korzystamy z testów, które umożliwiają wykrycie przeciwciał oraz materiału genetycznego patogenów.

 

 

  • Test przesiewowy Elisa IgM

Jednym z podstawowych testów jest badanie serologiczne, które pozwala na wykrycie przeciwciał produkowanych przez organizm w odpowiedzi na infekcję. Dzięki temu możemy ocenić, czy Pacjent był narażony na kontakt z bakterią i czy rozwija się aktywna infekcja. Test ten pozwala także na wykrycie stadium zakażenia, co umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia.

 

 

  • Test Western-Blot

Western- Blot to zaawansowane badanie, które polega na wykrywaniu specyficznych białek bakterii Borrelia w próbce biologicznej Pacjenta. Jest to bardziej precyzyjna metoda niż standardowe testy serologiczne, ponieważ umożliwia identyfikację bakterii nawet w przypadkach, gdy inne badania mogą dawać wyniki fałszywie negatywne. Test western-blot pozwala na dokładniejsze potwierdzenie obecności patogenu w organizmie, co jest szczególnie ważne w diagnostyce przewlekłej boreliozy.

 

 

  • LTT w kierunku boreliozy

LTT test oceniający aktywność limfocytów T pozwala na szczegółową ocenę odpowiedzi immunologicznej organizmu, wskazując na obecność infekcji, która może nie zostać wykryta w standardowych badaniach. Test LTT jest szczególnie przydatny w przewlekłych przypadkach boreliozy, gdzie reakcja układu odpornościowego może być osłabiona.

Przeprowadzenie tych badań umożliwia dokładne zdiagnozowanie boreliozy, a także monitorowanie postępów leczenia, co jest niezbędne do skutecznej terapii.

Dowiedz się więcej nt.  Badań Laboratoryjnych ->

Diagnostyka boreliozy na Aparacie MORA

 

Diagnostyka boreliozy wymaga zastosowania nowoczesnych metod, które pozwalają na dokładne wykrycie zakażenia i ocenę jego zaawansowania. Jednym z innowacyjnych narzędzi w diagnostyce tej choroby jest Aparat MORA, wykorzystywany w diagnostyce funkcjonalnej organizmu.

 

Aparat MORA działa na zasadzie podobnej do rezonansu, analizując zmiany w wibracjach elektromagnetycznych komórek i tkanek. Dzięki tej technologii możliwe jest wykrycie nie tylko obecności bakterii Borrelia, ale także ocenienie reakcji organizmu na infekcję oraz identyfikacja związanych z nią zaburzeń w różnych układach, takich jak układ nerwowy, odpornościowy i kardiologiczny.

 

Aparat MORA umożliwia również monitorowanie postępów leczenia, identyfikując zmiany w funkcjonowaniu organizmu podczas terapii.

 

Dzięki tej bezinwazyjnej, dokładnej metodzie diagnostycznej, możliwe jest wczesne wykrycie boreliozy, nawet w jej mniej widocznych stadiach, co zwiększa szansę na skuteczne i szybkie rozpoczęcie leczenia.

Leczenie boreliozy

Antybiotykoterapia w leczeniu boreliozy.

Antybiotykoterapia jest jednym z kluczowych elementów leczenia boreliozy, szczególnie w jej wczesnych stadiach, kiedy infekcja jest łatwiejsza do zdefiniowania i kontrolowania. Leczenie polega na zastosowaniu antybiotyków, które mają na celu eliminację bakterii Borrelia z organizmu. W zależności od stadium choroby oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta, antybiotyki mogą być podawane doustnie lub dożylnie.

Warto jednak pamiętać, że bakterie Borrelia po wniknięciu do organizmu wykazują zdolność do zrzucania swojej ściany komórkowej, co pozwala im na penetrację komórek narządów. Dzięki tej zdolności, bakterie mogą unikać zasięgu tradycyjnych leków, takich jak antybiotyki, które działają głównie na zewnętrzną strukturę bakterii. W kontekście długotrwałej boreliozy, skuteczność leczenia antybiotykami staje się ograniczona, gdyż bakterie mogą przekształcać się w formy, które są mniej podatne na działanie farmaceutyków.

Dodatkowo, często stosowana doksycyklina, choć jest standardowym leczeniem boreliozy, nie wykazuje 100 % skuteczności eliminacji bakterii. Działa głównie poprzez hamowanie białek odpowiedzialnych za namnażanie się bakterii, co zmniejsza ich liczebność, ale nie prowadzi do ich całkowitej eliminacji. W związku z tym, w przypadkach przewlekłych infekcji, konieczne może być zastosowanie holistycznego podejścia, które uzupełnia terapię farmakologiczną. Takie podejście może obejmować metody wspomagające eliminację patogenów, takie jak bioterapia komórkowa, wlewy dożylne oraz inne alternatywne terapie.

Wlewy dożylne jako wsparcie w leczeniu boreliozy

Wlewy dożylne wspierają organizm w leczeniu boreliozy, poprawiając funkcje układu odpornościowego, przyspieszając regenerację tkanek i eliminację toksyn. 

  • Kwas Alfa-Liponowy

Kwas Alfa-Liponowy jest endogennym antyoksydantem o wysokiej biodostępności, który wykazuje silne właściwości neuroprotekcyjne. Jego zdolność do regeneracji włókien nerwowych oraz chelatacji metali ciężkich czyni go kluczowym elementem terapii wspomagającej w neuroboreliozie. Ponadto, wspiera procesy detoksykacyjne poprzez neutralizację wolnych rodników oraz poprawę funkcji mitochondriów, co sprzyja efektywniejszemu leczeniu przewlekłych infekcji.

Czytaj więcej: Kwas Alfa-Liponowy

  • Multiwitamina 

Zróżnicowana mieszanka witamin i minerałów, która wspiera funkcje metaboliczne i wzmacnia układ odpornościowy, co jest niezbędne w procesie regeneracji po leczeniu boreliozy.

Czytaj więcej: Multiwitamina 

  • Glutation

Potężny antyoksydant, który wspiera mechanizmy detoksykacji organizmu, reguluje funkcjonowanie stawów oraz mięśni, a także wspomaga procesy regeneracyjne, co jest kluczowe w leczeniu boreliozy.

Czytaj więcej: Glutation

  • Magnez

Niezbędny minerał, który łagodzi napięcia mięśniowe i ból, działa rozluźniająco na układ mięśniowy oraz pomaga w normalizacji rytmu snu, co jest istotne w leczeniu przewlekłych objawów boreliozy.

Czytaj więcej: Magnez

  • Prolina z Lizyną 

Aminokwasy, które odgrywają kluczową rolę w regeneracji tkanek, w tym stawów i mięśni, a także wspierają syntezę kolagenu, co ma istotne znaczenie w procesie leczenia objawów skórnych oraz mięśniowych boreliozy.

Czytaj więcej: Prolina z Lizyną

  • Hydroksyprolina 

Aminokwas, który stabilizuje strukturę kolagenu, wspomaga funkcjonowanie stawów i mięśni oraz wspiera regenerację tkanek, co jest niezbędne w leczeniu przewlekłych objawów boreliozy.

Czytaj więcej: Hydroksyprolina

  • Iniekcja Rheuma Pasc 

Lek homeopatyczny wykazujący działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe w obrębie stawów, łagodzący bóle stawowe związane z boreliozą.

Czytaj więcej: Iniekcja Rheuma Pasc 

  • MSM 15% 

Organiczny związek siarki, który wykazuje działanie przeciwzapalne, zmniejsza bóle mięśniowe i stawowe oraz wspomaga leczenie nerwobóli, typowych dla boreliozy.

Czytaj więcej: MSM

  • Neuro Inject

Terapia, która działa bezpośrednio na objawy neurologiczne związane z boreliozą, wspomagając regenerację układu nerwowego oraz łagodzenie dolegliwości takich jak neuropatia.

Czytaj więcej: Neuro Inject

  • Infuzja aminokwasowa NEURO 

Kompleks aminokwasów wspomagających regenerację układu nerwowego, pomocnych w leczeniu objawów neurologicznych boreliozy, takich jak zaburzenia snu, depresja oraz problemy z koncentracją i pamięcią.

Czytaj więcej: NEURO

  • Fenyloalanina

Aminokwas, który wspomaga metabolizm neurotransmiterów, co ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego, szczególnie w przypadku objawów neurologicznych boreliozy.

Czytaj więcej: Fenyloalanina

  • Kadzidłowiec (Boswellia)

Ekstrakt z kadzidłowca o silnych właściwościach przeciwzapalnych, zmniejszający obrzęk oraz stymulujący odpowiedź immunologiczną organizmu, co wspomaga walkę z infekcją i łagodzenie objawów boreliozy.

Czytaj więcej: Boswellia

  • Actovegin  (Solcoseryl)

Formuła poprawiająca mikrokrążenie, wspomagająca regenerację tkanek oraz działający neuroprotekcyjnie, co jest szczególnie istotne w leczeniu uszkodzeń nerwów oraz przyspieszaniu procesu rekonwalescencji.

Czytaj więcej: Actovegin

  • B Complex

Złożona mieszanka witamin z grupy B, wspierająca funkcjonowanie układu nerwowego, poprawiająca metabolizm komórkowy i pomagająca w regeneracji tkanek nerwowych po leczeniu boreliozy.

Czytaj więcej: B Complex

Ozonoterapia w leczeniu boreliozy

Ozon (O₃) wykazuje silne właściwości bakteriobójcze, antywirusowe i przeciwzapalne, co czyni go skutecznym narzędziem w walce z infekcjami bakteryjnymi, w tym z Borrelia burgdorferi.

Podawanie ozonu do krwi, tzw. autohemoterapia ozonowa, polega na pobraniu małej ilości krwi pacjenta, jej wzbogaceniu o ozon i ponownym wprowadzeniu do organizmu. Taki proces indukuje reakcje biochemiczne, które prowadzą do zwiększenia stężenia tlenu w organizmie, poprawy mikrokrążenia oraz wzmocnienia układu odpornościowego. Ozon wykazuje także działanie detoksykacyjne, pomagając eliminować patogeny, w tym bakterie Borrelia, a także produkty ich metabolizmu.

Dzięki tym właściwościom ozonoterapia może być stosowana jako skuteczne wsparcie w leczeniu boreliozy, zwłaszcza w przypadkach przewlekłych, kiedy infekcja jest trudniejsza do zwalczenia tradycyjnymi metodami. Ozonoterapia poprawia ogólny stan zdrowia Pacjenta, redukuje stan zapalny oraz przyspiesza procesy regeneracyjne organizmu, wspierając walkę z infekcją i minimalizując objawy choroby.

Dowiedz się więcej: Ozonoterapia ->

Bioterapia komórkowa w leczeniu boreliozy

Bioterapia komrókowa wspierającą leczenie boreliozy, wykorzystując Aparat MORA, który stymuluje naturalne mechanizmy naprawcze organizmu. Terapia opiera się na precyzyjnym oddziaływaniu na komórki za pomocą fal elektromagnetycznych, co wspomaga procesy regeneracyjne, eliminuje patogeny oraz przywraca równowagę energetyczną, istotną w leczeniu boreliozy.

Stymulacja naturalnych procesów regeneracyjnych.


Aparat MORA emituje częstotliwości, które wpływają na komórki organizmu, wspomagając ich prawidłowe funkcjonowanie i eliminację bakterii Borrelia, odpowiedzialnych za rozwój boreliozy. Terapia wzmacnia także układ odpornościowy, poprawiając zdolność organizmu do walki z infekcją i wspomagając regenerację uszkodzonych tkanek.

Podczas terapii na Aparacie MORA, regularnie przeprowadzana jest diagnostyka, umożliwiająca monitorowanie procesu eliminacji patogenów, w tym Borrelia. Dzięki temu terapia może być dostosowywana do indywidualnych potrzeb Pacjenta, co pozwala na skuteczniejsze usuwanie bakterii oraz wspomaganie procesu zdrowienia organizmu.

Dowiedz się więcej: Bioterapia komórkowa ->

Prewencja nawracających objawów boreliozy

Prewencja nawracających objawów boreliozy wymaga holistycznego podejścia, które wspiera organizm w walce z infekcją i odbudowie naturalnych mechanizmów obronnych. Kluczowym elementem jest wzmocnienie układu immunologicznego, co pozwala zmniejszyć ryzyko nawrotów choroby. W tym celu stosujemy terapie dożylne, Bioterapię Komórkową , a także nowoczesną Diagnostykę Complex, na podstawie której opracowujemy spersonalizowane zalecenia domowe obejmujące:

  • Dostosowanie diety – eliminacja czynników prozapalnych i wsparcie mikrobioty jelitowej.
  • Suplementację – indywidualnie dobrane składniki wspierające regenerację i odporność.
  • Wprowadzenie zdrowych nawyków – odpowiednia aktywność fizyczna, prawidłowy rytm snu oraz redukcja stresu.

Kompleksowe podejście pozwala na skuteczne wsparcie organizmu w profilaktyce nawrotów boreliozy i długoterminowe utrzymanie zdrowia.

Wlewy dożylne wspierające układ odpornościowy po przebytej boreliozie

  • Infuzja Aminokwasowa IMMUNO

Infuzja aminokwasowa IMMUNO wspiera układ odpornościowy, dostarczając organizmowi niezbędnych aminokwasów, które są podstawowymi budulcami białek. Wzmacnia to regenerację tkanek oraz poprawia funkcjonowanie układu immunologicznego, co jest kluczowe w zapobieganiu nawrotom boreliozy.

Czytaj więcej: Infuzja Aminokwasowa IMMUNO

  • Kroplówka Selen

Kroplówka selenowa działa jako silny antyoksydant, wspomagając układ odpornościowy i chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym. Selen wzmacnia odporność organizmu, poprawiając zdolność do zwalczania infekcji, w tym boreliozy, i zapobiegając jej nawrotom.

Czytaj więcej: Kroplówka Selen

  • Kroplówka L-Arginina

L-Arginina wspomaga produkcję tlenku azotu, co poprawia mikrokrążenie i wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego. Zwiększa odporność organizmu na infekcje, co jest szczególnie istotne po zakończeniu leczenia boreliozy.

Czytaj więcej: Kroplówka L-Arginina

  • Kroplówka Multiwitamina

Zaawansowany kompleks witamin i minerałów, który dostarcza niezbędnych mikroelementów potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, nerwowego i metabolicznego. W kontekście boreliozy, multiwitamina wspiera regenerację tkanek, przeciwdziała niedoborom powstałym w wyniku przewlekłego stanu zapalnego oraz poprawia zdolność organizmu do walki z infekcją i jej skutkami ubocznymi.

Czytaj więcej: Multiwitamina

  • Kroplówka Koenzym Q10

Koenzym Q10 wspomaga produkcję energii w komórkach, poprawia funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego oraz działa przeciwzapalnie. Jego działanie wspomaga układ odpornościowy, co jest szczególnie ważne w procesie rekonwalescencji po boreliozie.

Czytaj więcej: Kroplówka Koenzym Q10

  • Infuzja domięśniowa ADEK

Infuzja witamin ADEK (A, D, E, K) wzmacnia układ odpornościowy, poprawiając funkcje ochronne organizmu. Pomaga również w regeneracji tkanek i utrzymaniu równowagi hormonalnej, co wspiera leczenie boreliozy i zapobiega jej nawrotom.

Czytaj więcej: Infuzja domięśniowa ADEK

  • Infuzja Apis

Infuzja Apis, zawierająca składniki pochodzenia pszczelego, działa przeciwzapalnie i wzmacnia układ odpornościowy. Pomaga w leczeniu infekcji bakteryjnych, takich jak borelioza, oraz przyspiesza regenerację organizmu, co jest szczególnie ważne w zapobieganiu nawrotom choroby.

Czytaj więcej: Infuzja Apis

UWAGA

Niniejszy serwis internetowy vitalea.pl ma charakter informacyjny i edukacyjny. Treści publikowane w serwisie (w tym opisy usług, terapii, zabiegów, badań, wskazań i przeciwwskazań, materiały poradnikowe, artykuły, wpisy blogowe, materiały graficzne i wideo i inne) nie stanowią i nie mogą być traktowane jako: porada medyczna, konsultacja lekarska, diagnoza, plan leczenia/terapii, recepta ani zalecenie w rozumieniu świadczeń zdrowotnych.
Serwis nie służy do samodiagnozy ani do podejmowania decyzji terapeutycznych bez udziału uprawnionego specjalisty. Informacje prezentowane w serwisie mają charakter ogólny i mogą nie uwzględniać Twojego stanu zdrowia, chorób współistniejących, wyników badań, alergii, przyjmowanych leków, wieku, ciąży, karmienia piersią ani innych indywidualnych czynników ryzyka. Z tego względu żadna treść z serwisu nie zastępuje bezpośredniej konsultacji z lekarzem lub innym wykwalifikowanym personelem medycznym, badania fizykalnego, właściwej diagnostyki oraz indywidualnie dobranego postępowania. Przed zastosowaniem jakichkolwiek informacji zamieszczonych w serwisie — w szczególności dotyczących leków (w tym dawkowania i interakcji), suplementów diety, ziół i preparatów naturalnych, diet i protokołów żywieniowych, ćwiczeń i rehabilitacji, procedur i terapii (w tym terapii wspomagających), przerwania lub modyfikacji dotychczasowego leczenia — skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą. Nie rozpoczynaj, nie zmieniaj ani nie przerywaj leczenia na podstawie informacji znalezionych w serwisie. Wszelkie wskazania, efekty, opisy działania, przykłady zastosowań lub informacje o możliwych rezultatach terapii i zabiegów przedstawiane w serwisie mają charakter orientacyjny. Rezultaty mogą różnić się w zależności od osoby, a żaden opis nie stanowi gwarancji skuteczności, poprawy stanu zdrowia ani osiągnięcia określonego efektu. Informacje o potencjalnych korzyściach zawsze należy rozpatrywać łącznie z możliwymi ograniczeniami, przeciwwskazaniami oraz ryzykiem działań niepożądanych.
Dokładamy starań, aby treści były aktualne i rzetelne, jednak serwis może zawierać nieścisłości, uproszczenia lub treści, które z czasem ulegają dezaktualizacji. Wydawca i autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za skutki wykorzystania informacji z serwisu, w tym za szkody pośrednie lub bezpośrednie, wynikające z działań podjętych lub zaniechanych na podstawie materiałów publikowanych w serwisie. Korzystasz z serwisu na własną odpowiedzialność. W razie objawów alarmowych lub nagłych – natychmiast skontaktuj się z odpowiednimi służbami: 112 / 999.