Jak tlenoterapia hiperbaryczna (HBOT) wpływa na organizm sportowca?

Zabiegi w komorze hiperbarycznej (HBOT) są bardzo popularne wśród osób zawodowo zajmujących się sportem, jak i amatorów aktywnego spędzania czasu. Tlenoterapia uzyskała nawet miano „legalnego dopingu”, ponieważ w badaniach naukowych udowodniono, że w znacznym stopniu poprawia ona wydolność sportowca, a tym samym pozwala mu na osiągnięcie lepszych wyników. Mimo to, Światowa Agencja Antydopingowa nie podjęła decyzji o wpisaniu jej na listę metod i substancji zakazanych. To sprawia, że HBOT jest powszechnie stosowana jako uzupełnienie treningów, regeneracja po wysiłku oraz element leczenia w przypadku kontuzji.

Gwiazdy sportu, które regularnie korzystają z tlenoterapii hiperbarycznej to m.in. Cristiano Ronaldo, Michael Phelps, Novak Djokovic, Tiger Woods, David Beckham, Agnieszka Radwańska, Robert Lewandowski, Grzegorz Krychowiak, LeBron James, Daniel Cormier.

Sprawdź także: Medycyna estetyczna

Zwiększona ilość tlenu dostarczona do organizmu pod ciśnieniem sprawia, że gazem wysyca się nie tylko krew, ale także osocze, dzięki czemu dociera on do wszystkich komórek, tkanek i narządów. Regularne stosowanie zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej HBOT pozwala więc na przyspieszenie regeneracji po ciężkim treningu, zmniejsza deficyt tlenowy, eliminuje problem zakwaszenia mięśni i powstawania tzw. „zakwasów”.

Ponadto zwiększa się pula ATP (adenozynotrifosforan), czyli związku chemicznego stanowiącego główne źródło energii dla mięśni. To sprawia, że zawodnik jest zdolny do większego i intensywniejszego wysiłku, ponieważ podnosi się wydolność jego organizmu- szacuje się, że może zwiększyć się ona nawet o 10%. Zmniejsza się natomiast zmęczenie i nadmierne napięcie mięśni oraz poziom odwodnienia ustroju. Dzięki temu sportowiec jest w stanie trenować dłużej i ciężej, a tym samym osiągać znacznie lepsze wyniki na zawodach. Należy nadmienić, że tlenoterapię hiperbaryczną HBOT często stosuje się jako alternatywę treningu wysokościowego.

Pod wpływem zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej znacząco poprawia się wytrzymałość organizmu i jego odporność na urazy. HBOT pozytywnie wpływa także na procesy metaboliczne zachodzące w tkankach, jak również sprzyja lepszej regeneracji mięśni, więzadeł, ścięgien i tkanki kostnej. Co więcej, powoduje aż ośmiokrotny wzrost komórek macierzystych w ustroju, które mają nieocenioną rolę w gojeniu, odbudowie i regeneracji. Dzięki temu tlenoterapia hiperbaryczna HBOT jest powszechnie stosowana jako uzupełnienie leczenia wszelkich kontuzji, które są nieodłącznym elementem zawodu sportowca. To pozwala na przyspieszenie powrotu do pełnej sprawności oraz obniża koszty standardowego leczenia.

Warto wiedzieć, że proces gojenia ran i urazów dzieli się na trzy główne fazy: zapalenia, proliferacji (gojenie właściwe) i przebudowy. Tlen odgrywa kluczową rolę we wszystkich wymienionych fazach i jest w stanie skrócić czas każdej z nich, co u sportowców jest niezmiernie ważne. Przyczynia się do tego również fakt, iż pod wpływem zabiegów powstają nowe naczynia krwionośne, dzięki czemu tlen i składniki odżywcze dostarczone są w zwiększonej ilości do wszystkich tkanek, również tych uszkodzonych. To z kolei pozwala uniknąć zakażenia bakteryjnego rany, przyczynia się do redukcji obrzęku, stanu zapalnego i ogranicza ból. Ponadto wzrasta produkcja kolagenu, który odgrywa kluczową rolę w procesie gojenia.

Tlenoterapia hiperbaryczna HBOT wykazuje również pozytywne działanie na układ nerwowy, dlatego może być stosowana w przypadku wstrząśnienia mózgu czy urazowego uszkodzenia mózgu, które często występują w niektórych dyscyplinach sportowych, takich jak np. futbol amerykański, boks, rugby czy skoki narciarskie. Zwiększona ilość tlenu wraz z krwią przenika barierę krew-mózg i dociera do komórek nerwowych, przyspieszając procesy gojenia. Ponadto dochodzi do redukcji obrzęku, stanu zapalnego oraz obniżenia zbyt wysokiego ciśnienia śródczaszkowego. Stosowana profilaktycznie pomaga poprawić koncentrację, pamięć i uważność, które również są niezbędne do osiągania zamierzonych wyników sportowych.

Przeczytaj także: Dlaczego sportowcy korzystają z kroplówek z ornityną?

Zabieg HBOT odbywa się przy użyciu specjalnego sprzętu, zwanego komorą hiperbaryczną. Pacjent wchodzi do jej wnętrza w całości, gdzie przyjmuje pozycję leżącą lub półsiedzącą. To dlatego sesję w komorze często nazywa się „zanurzeniem”. Pierwszym etapem zabiegu jest wzrost ciśnienia, które osiąga pułap 1,5 ATA. Warto wiedzieć, że ciśnienie panujące wewnątrz komory imituje ciśnienie głębinowe. Następnie, po uzyskaniu odpowiednich wartości, rozpoczyna się faza właściwa zabiegu, w czasie której Pacjent oddycha czystym tlenem dostarczanym przez maseczkę tlenową lub tzw. „mikrofon”.

Gaz podawany jest w interwałach, aby wykluczyć zagrożenie zatrucia i ograniczyć do minimum toksyczność tlenu. Ten etap trwa od 60 do 90 minut, a czas zabiegu uzależniony jest od indywidualnych potrzeb. W tym czasie można czytać, korzystać z telefonu lub tabletu, a nawet obejrzeć film czy odcinek serialu. Podczas trwania całej procedury Pacjent jest w stałym kontakcie z personelem placówki poprzez wbudowany interkom lub krótkofalówkę, co zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa i pomaga całkowicie się odprężyć.